» Главная » РИЦ «Логос СКО» » Сборник сочинений победителей конкурса «15 лет Независимости Казахстана: мой взгляд на мою страну и мир»

М±қанова Айг‰л. Қаратал орта мектебі, Айыртау ауданы

Қ±с ±ясыз, адам Отансыз болмайды. Кµкектен µзге қ±стыњ барлыѓы µз ±ясын қастерлейді, қорѓайды. Адам баласы ‰шін де туып-µскен жерінен ыстық мекен, ата ж±ртынан қымбат ел болмақ емес. Ғр адам ‰шін Отан деген сµз ерекше ыстық, ерекше қасиетті. Ал қасиетті нғрсені ғрқашан да қ±рметтеуге, қорѓауѓа тиіспіз.

Балық сусыз тіршілік ете алмаса, адам да тек қана туѓан елінде толыққанды бақытты болмақ. М±ны атам қазақ "ер туѓан жеріне" немесе "µзге елде с±лтан болѓанша, µз еліњде ±лтан бол" деп ±рпаѓыныњ ж‰регіне жастайынан сіњірген. Туѓан жері адамѓа нғр беріп, болашаққа жетелейді. Отанѓа деген с‰йіспеншілік азаматқа қанат бітіреді, кµкке шарықтатады. Ал туѓан елініњ тғуелсіздігін кµру - жер бетіндегі ±лтын с‰йер ғрбір адамныњ аяулы арманы. Қанша ж±рт тғуелсіздік ‰шін к‰рескен, қанша ж±рт ғлі де к‰ресуде, таѓы қанша ж±рт к‰реске дайындалуда. Ғлемде толық тењдік орнамай, б±л к‰рес аяқталмақ емес!

Тғуелсіздік - ғр халықтыњ арманы дедік. Осынау асқақ арманѓа жету ‰шін, қазақ халқы қаншама асуларды алды, белестерден µтті. ¦лы м±рат жолында халқымыз қаншама рет қасиетті к‰реске шықты, зар жылады, анасы баласынан, баласы анасынан айырылѓан, µліспей, беріспейтін жойқын шайқастарды бастан µткерді. Б±ѓан ел қорѓаѓан азаматыныњ аққан қанымен қамырша иленген қазақ жерініњ қара топыраѓы, жат ж±рттан озбырлықты кµп кµрген, ж‰регіне т‰скен жарадан мањдайын ғжім торлаѓан қазақ тарихы куғ!

Қазақ деген ±лтты тарих сахнасынан шыѓарып тастауѓа сырт жаулары ѓасырлар бойы жанын сала тырысқанымен, арнайы "ойын кестесін" жасап, аярлықпен саясат ж‰ргізіп, одан қалса ашықтан-ашық аяусыз қырып-жойып жібергісі келсе де, ол ойлары ақыры ж‰зеге аспады.

Ата-бабамыздыњ сан ѓасыр аялаѓан, алыстан кµз тігіп, ±рпақ санасына ‰здіксіз қ±юмен келген арманы 1991 жылы шындыққа айналды. ¦лт тғуелсіздігі ‰шін к‰рескен, µз билігі µзінде, еркіндігі бойында болѓан Қасым хан, Абылай хан сияқты арыстарымыз бастаѓан жорықтарды қоспаѓанда, бодандықтыњ б±ѓауынан қ±тылуѓа ғрекет еткен Сырым Дат±лы, Исатай-Махамбет, Кенесары-Наурызбай кµтерілістері, Кењес ‰кіметініњ қылышынан қан тамѓан отызыншы жылдардаѓы халық толқулары, жетпісінші жылдардаѓы кµзі ашық, кµкірегі ояу азаматтардыњ жасырын ғрекеттері қазақ ±лтыныњ тғуелсіздікке ±мтылѓан ±зақ жылѓы ‰здіксіз к‰ресініњ жемісті жалѓасы болѓан 1986 жылѓы қазақ жастарыныњ µшпес ерлігімен т‰йінделді.

16 желтоқсан - Тғуелсіздік к‰ні. Ењсесін тіктеген ел ‰шін баѓа жетпес таѓдырдыњ шын сыйы, халықтыњ қажымас-қайсар ерік-жігерініњ жењісі болѓан тарихи оқиѓаѓа он бес жыл толып отыр. Ањсаѓан егемендікке қол жеткізгенімізге он бес-ақ жыл µтсе-даѓы, біздіњ ел ауыз толтырып айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізді. Тарихи санамен зерделейтін болсақ, дамыѓан мемлекет қ±ру ‰шін он бес жыл - µте аз уақыт. Бір м‰шелден асар-аспас аз уақытта еліміз аяѓынан тік т±рып ‰лгерді.

Б‰гінгі бақытты ±рпаққа еліміз дамудыњ дањѓыл жолына бірден т‰се қалѓан сияқты кµрінуі м‰мкін. Жоқ, м‰лде олай емес. Тғуелсіздіктіњ алѓашқы жылдары халқымыз ‰шін µте қымбатқа т‰сті. Мемлекетіміздіњ экономикасы мен халықтыњ ғлеуметтік жаѓдайы аса ауыр жаѓдайда болды. Осынау ауыр кезде елді "қанаттыѓа қақтырмай, т±мсықтыѓа шоқыттырмай", Абай атамыз айтқандай, "алды жалын, арты м±з" замананыњ қатал қыспаѓынан "майдан қыл суырѓандай" саяси сауаттылықпен, алысты болжар кµрегендікпен халқын жарқын болашаққа жетелейтін кµшбасшы керек болды. Ғуелгі кезде ел таѓдырын сеніп тапсыратын, "екі тізгін, бір шылбырды" уыстан шыѓарып алмай берік ±стайтын адамныњ қазақтан шыѓатынына к‰мғн келтіргендер де кµп болды. Алайда к‰дік-к‰мғн желге ±шты. Бар екен ондай асыл азамат! Туѓан екен қазақ Ана ер ±лын, кµсем ±лын, кµреген ±лын!

Б‰кілхалықтық қолдаумен Н.Ғ.Назарбаев тғуелсіз қазақ елініњ т±њѓыш Президенті болып, ел тізгінін қолѓа алды. Елбасыныњ ел бастаудаѓы алѓашқы ойластырѓаны халқыныњ қауіпсіздігі еді. Жарты ѓасыр бойы қазақ жеріне заһар тµгіп, халқына у іштірген атом бомбаларынан қ±тылуды кµздеді. Жай ѓана қ±тыла салу, ғрине, µте тиімсіз еді. Сондықтан Н.Ғ.Назарбаев ғлемдегі қуатты қаруѓа ие алпауыт елдерден Қазақ елініњ қауіпсіздігіне кепіл болуын талап ете отырып, µз ойын ж‰зеге асырды. Президенттіњ б±л қадамы ғлем саясаткерлері тарапынан ғділ баѓасын алды. Содан бері елдік пен еркіндікті ту еткен мемлекетіміз тғуелсіздігін жылдан-жылѓа ныѓайтып, даму ‰стіне дамуда.

Елімізде таѓдырдыњ айдауымен, тарихи Отандарынан ерікті-еріксіз т‰рде ыѓыстырылѓан ж‰зден аса ±лт µкілдері қазақ халқымен қоян-қолтық т±рып жатыр. Олар µзара тату-тғтті µмір кешуде. Елбасымыз Н.Ғ.Назарбаев µзініњ парасатты саясатымен кµрегендік танытып, ел т±рѓындарыныњ Отанѓа деген сенімін арттырып, бірлігін ныѓайту ‰шін Қазақстан халықтарыныњ Ассамблеясын қ±рды. Б±л Ассамблея халық игілігіне абыройлы қызмет етуде. Осынау он бес жылда атқарылѓан істер бір адамныњ ѓ±мырына жетерліктей-ақ мол! Ассамблея тарапынан қазақ тілі мен мғдениетіне деген зор ынта танытылып келеді.

"Қазақстанныњ болашаѓы мемлекеттік тілмен тыѓыз байланысты" деп Қазақстан халықтары Ассамблеясыныњ ХІІ сессиясында Елбасы атап кµрсетті. Оны сол мезет қаншама ±лт µкілдері ду қоштап, кµтеріп кеткендігін б‰кіл ел кµрді. ¦лттар ынтымақтастыѓы деген осындай-ақ болар!

Тғуелсіздіктіњ арқасында қазақ халқыныњ азаттыѓы жолында жанын пида еткен, бар ѓ±мыры ат ‰стінде µткен қаншама батырлардыњ есімдері елге танылып жатыр. Олардыњ жасаѓан ерліктеріне табынатын, риза халық оларды мғњгі есте қалдыру ‰шін, ±лт батырларына арнап ескерткіштер мен монументтер ашуда. Қазақ даласына Шоқандай ѓалымды, Ақан сері мен ‡кілі Ыбырайдай ел еркесі - сал-серіні сыйлаѓан Айыртаудыњ тарихқа бай, табиѓаты с±лулыѓымен кµз тартар µњірінде қазақ елініњ бірт±тастыѓыныњ белгісіндей болѓан, азаматтар достыѓыныњ мғњгі µшпес айѓаѓы сынды қос батыр - Аѓынтай батыр мен Қарасай батыр басына кµрсе кµз тойѓысыз ѓажайып кесененіњ салынуы - елдіњ елдігін, ±лттыњ ±лылыѓын танытатын тарихи м±ра! Ол да болса - тғуелсіздіктіњ айқын айѓаѓы!

Қазақстан тғуелсіздігін алѓаннан кейін, алыс-жақын сандаѓан елдермен экономикалық жғне мғдени байланыстарын ныѓайта бастады. Соњѓы он бес жылда Қазақстан Республикасы - д‰ние ж‰зі қауымдастыѓы ортасында бір қалыпты дамып келе жатқан, халқыныњ берекелі µмірін, азаматтық келісім мен бейбітшілікті ењ жоѓары қ±ндылық деп баѓалайтын жас мемлекет ретінде танылып ‰лгерді. Тғуелсіздігіміздіњ µткен кезењі Қазақстанныњ болашақта қарқынды дамуына жол ашты. "Елдік болмай, ел болмас" дегендей, оѓан біз елімізде орнатып отырѓан т±рақтылық пен бірлік, ынтымақ пен жарасымныњ арқасында қол жеткізе білдік. "Біз - қазақстандықтармыз жғне ғрбіріміз жалпы ортақ ‰йдіњ бір-бір бµлшегіміз. Біз ортақ ‰йімізді жайластырып, Қазақстанды қуатты жғне г‰лденген мемлекет дғрежесіне жеткізу жолында мақсатымыз бен ерік-жігерімізді біріктіреміз",-деген Елбасымыз Н.Ғ.Назарбаевтыњ сµзін тыњдап отырѓанда, болашақтаѓы қуатты да г‰лденген Қазақ елініњ жарқын келбетін ел дамуыныњ б‰гінгі аяқ алысынан кµріп т±рѓандай, кеудемді алып ±шқан асқақ сезім мен нғзік мақтаныш билеп кетеді.

Қазақстан д‰ниеж‰зілік аренаѓа шыққалы, кµптеген елдермен тыѓыз байланыс жасады. Ғсіресе, солт‰стіктегі кµршіміз Ресей елімен қарым-қатынасымыз достық пен сенімге негізделген. Ресей мен Қазақстан арасында мғдени, сауда жғне экономикалық байланыстар к‰ннен-к‰нге терењдей т‰суде. Шекаралық аймаққа жататындықтан, Солт‰стік Қазақстан облысы да Ресейдіњ кµршілес Омбы, Қорѓан, Т‰мен губернияларымен жарасымды, ынтымақты жғне іскери қарым-қатынаста. Дипломатиялық қатынастыњ негізі екі ел арасындаѓы жылы қабақ пен ж‰рекжарды сенімге қ±рылатынын ескерсек, облыс ғкімі Т.А.Манс±ровтыњ кµршілес елдермен сауатты да білікті қарым-қатынас орната білуініњ сырын терењнен іздеген лғзім. Қазақтан шыққан т±њѓыш елші Нғзір Тµреқ±ловтай білікті маманныњ µмірін, халқына еткен ењбегін м±қият зерттеген, зерттей ж‰ріп Н.Тµреқ±лов жайында ѓылыми-кµркем туынды жазѓан Т.А.Манс±ров µзініњ елшілік қызметінде Н.Тµреқ±ловтай азаматтыњ µмірінен ‰лгі алѓаны аян. Мғскеу мэрініњ біздіњ облысымызѓа ‰немі ат басын тіреп, облыс ғкімімен екі ел арасындаѓы ынтымақты дамыта т‰су жолында пікірлесіп отыратыны, Омбы қаласыныњ кµрікті жерінде қазақтыњ ардақты ±лы Шоқан ескерткішініњ ашылуы, Қазақстан-Ресей бірлескен жоѓары оқу орныныњ д‰ниеге келуі, б±дан басқа да атқарылып жатқан екі ел арасындаѓы ірілі-±сақты іс-шаралар жоѓарыдаѓы сµзімізге дғлел болса керек.

Тайынша қаласында ТМД елдерінде тењдесі жоқ "Биохим" µндірістік кешенініњ салынуы қазақ елініњ, соныњ ішінде туѓан облысымыздыњ тғуелсіздік жылдарында қол жеткізген ‰лкен табыстарыныњ бірі деп білемін. Соњѓы технологиямен жабдықталѓан, ғлемдегі ењ озық ‰лгіде ж±мыс жасайтын µндірістер мен зауыттардыњ игілікті бастамалары мен ѓылыми жањалықтарын тиімді игеру арқылы ѓана ғлемдік бғсекеге қабілетті 50 елдіњ қатарына кіру м‰мкін деп ойлаймын. Сондықтан облыс ғкімі Т.А.Манс±ровтыњ ѓылыми жањалықтар сайысын ±йымдастырып, оѓан қомақты қаражат бµліп, жењімпаздарѓа миллиондаѓан тењгеніњ сый-сияпатын жасауы "ел қамын жеген Едігедей" ердіњ ісі екенін баршамыз т‰сінсек керек. Қазақ тілі пғнініњ ‰здік деген ±стаздарына ай сайын арнайы грант таѓайындау да ±лтын с‰йген, ана тілін қастерлеген ‰лкен ж‰ректен шыѓатын жанашырлық екені даусыз. Қазақ тіліне деген м±ндай шынайы қамқорлықтыњ Қазақстан бодан ел болѓан кезде т‰сімізге де кірмегенін айтсақ, тғуелсіздіктіњ қадір-қасиеті ашыла т‰сетіндей.

Сонымен қатар, Қазақстанныњ тғуелсіз мемлекет ретінде ғлем елдері арасында алпауыт саналатын Америка Қ±рама Штаттарымен де қарым-қатынасы ныѓая т‰суде. ¤зінен зор т±рѓан елдермен тењ дғрежелі қатынас орната білу - елдіњ елдігін, ердіњ ерлігін кµрсетсе керек.

Ғлемдік аренаѓа тғуелсіз Қазақ елініњ атынан шыѓып ж‰рген спортшыларымыз, µнерпаздарымыз қазақ атын ғлемге кењінен жая т‰суде. Мысалы велошабандоз, жерлесіміз Александр Винокуровтыњ ‰лкен спорттаѓы жењістерге жетуі егемен елдіњ ±ланы ретінде мені зор мақтаныш сезіміне бµлейді.

‡лкен сегіздік мемлекеттері арасында да қазақ елініњ шоқтыѓы кµз алдымызда µсіп келеді. ¤ткен жолѓы сегіздіктіњ кездесуінде ТМД тµраѓасы ретінде Қазақстан басшысы қатысқандыѓы аян. Қазақ елініњ елдігін танытатын, қазақ халқыныњ ерлігі мен µрлігін танытатын Елбасыныњ сындарлы саясаты, салиқалы ойлары мен салмақты пікірлері, Елбасымыздыњ тікелей бастамасымен, ±сынысымен д‰ниеге келген саяси-экономикалық ±йымдар, Еуразия қ±рлыѓына, қала берді б‰кіл ғлемге тыныштық пен бейбітшілікті сақтауда салмақты беделге ие µткір идеялары - Қазақ елініњ ғлем алдындаѓы беделі мен нарқыныњ айқын кµрінісі. Осыны кµре отырып, ±лт баласы ретінде, Қазақстан азаматы ретінде меніњ мақтанышым мен Елбасына деген қ±рметім шексіз!

Достық, ±лтаралық келісім - мғњгілік м±ратымыз. Елімізде кµптеген діндер келісіммен µмір с‰руде. Дін - бейбітшілік тірегі. Елбасыныњ тікелей басқаруымен ж‰ргізілген ғлемдік жғне дғст‰рлі діндер лидерлерініњ кезекті ІІ съезі µтті. Б±л кездесу дінніњ халықтар арасындаѓы келісім мен µзара т‰сіністік ісіне µз ‰лесін қосуына м‰мкіндік туѓызды. Ғлемдік жғне дғст‰рлі діндер съезі - б‰кіл ғлемді алањдатып отырѓан саяси мғселелердіњ бір ±шын дінге апарып соқтыруѓа қ±мар ғсіре саясатшыларѓа берілген ғдемі де ±тымды тойтарыс. Ғрі ғлемде шындықтыњ, ғділеттіњ, с‰йіспеншілік пен бостандықтыњ ныѓая т‰суіне ықпал жасайтын, адамзат тарихында болып кµрмеген керемет іс екені даусыз. Дербес ел ретінде жер бетіндегі жас мемлекеттердіњ қатарында болса да, µмірге келгеніне он бес-ақ жыл толса да, тғуелсіз Қазақ елі тарапынан ғлемдік дењгейде мањызы жоѓары осыншама істер атқарылѓанын кµргенде, мен болашақта бар ғлемніњ дамуын Қазақстансыз кµзіме м‰лде елестете алмаймын! Б±л меніњ ел µміріне бел шеше кірісуімді талап ететін б±лжымас жауапкершілігімді еселей т‰седі.

Ел болашаѓы - білімді ±рпақтыњ қолында. Орыс тілін білмесењ жоѓары оқу орындары есігінен де сыѓалатпайтын заманды басынан кешкен қазақ баласы қазір білім-білігініњ арқасында шетел асып, ғлемдік дењгейде білім нғрімен сусындауда. Жастар болашаѓын ойлаѓан Елбасы "Болашақ" баѓдарламасын халыққа ±сынды. Шетелдерде білім жолында табыспен кµзге т‰сіп ж‰рген жастарымыз баршылық. ¤зі туып-µскен, дғм-т±зын татып т±рѓан жерініњ ертењі ‰шін қызмет ету - білімді ±рпақтыњ парызы екендігін қазіргі жастар терењ ±ѓынады. Елбасы Қазақстан халықтары Ассамблеясыныњ ХІІ сессиясында: "Қазақстандық патриотизм... Б±л µз Отаныњ мен жеріње деген с‰йіспеншілік, оныњ тарихы мен мғдениетіне деген зор қ±рмет, ғркімніњ µз к‰шіне деген сенімі мен барша қоѓамныњ топтасуы.

Б±л б‰гін т±рѓызылып жатқан µз еліњніњ тарихына қатыстылықтыњ жғне оныњ болашаѓы ‰шін жауаптылықтыњ жоѓары сезімі.

Б±л ғрбір қазақстандықтардыњ табыстары ‰шін мақтаныш жғне қандай т±рѓыда болѓанына қарамастан, µз салањда табыстарѓа қол жеткізу ниеті. Жғне б±л табысты ғркім Отанына баѓыштап, ғлемде оныњ дањқын асыруы, беделін кµтеруі тиіс", - деген еді.

¤з басым µлкемізде облыс ғкімініњ тікелей бастамасымен, немесе жанашырлыѓымен атқарылып жатқан ел µміріне игілігі мол істердіњ астарында терењ патриотизмніњ жатқанын ж‰регіммен сезінетіндеймін.

Қазақ елініњ саналы азаматы ретінде Елбасыныњ патриотизм жайындаѓы т±жырымды пікірін терењ т‰сініп, елін с‰йер барша азаматқа қарата айтқан сµзін айтылѓан дењгейінде ж‰зеге асыруѓа шын пейілмен, адал ж‰рекпен атсалысуѓа бел будым. Ғзірге бар қолымнан келетіні - мектеп µміріне белсене араласып, ел игілігіне қызмет ететін қоѓамдық шаралардыњ басынан кµрініп, µзге елдегі қатарластарыммен сынѓа т‰ссем, тµтеп бере алатын, бғсекеге қабілетті білім қорын жинай біліп, мектеп табалдырыѓынан биік парасатты, терењ білімді, µмірге саналы кµзбен қарайтын, ерік-жігері шыњдалѓан азамат болып шыѓу. Мен сияқты б‰гінгі тањда мектеп қабырѓасында отырѓан сан мыњдаѓан қазақ µрендері, Қазақстанда т±ратын бар халықтыњ ±рпаѓы µз т±рѓысынан осылай ойласа, ой толѓаса, µзін келешекте ел игілігі жолынан кµре білсе, тғуелсіздік жолында талмай к‰ресумен бар µмірін сарп еткен аталарымыз бен бабаларымыздыњ, б‰гінгі ел тізгінін ±стап отырѓан саналы, зиялы азаматтарымыздыњ ақ ісін жалѓастырѓандыѓымыз болар еді.

Елдікті µсиеттеген, ерлікті қасиеттеген ±рпаѓымыз барда, еліміз мғњгілік жасамақ деп ойлаймын. Келешектен µз келбетін кµрген ел ѓана болашаққа нық қадам басады. Ері ењселі елдіњ ертењі берекелі болмақ. Ғмғнда ердіњ ењсесі жоѓары, елдіњ арманы асқақ болѓай! Тғуелсіздігіміз мғњгілікке жалѓасқай!