Северо-Казахстанский ИПК и ППК / Педагогический Полилог #3/2005 / стр.18

Солт‰стік Ќазаќстан облысында кєсіптік білім беруді дамытудыњ басымдыќ баѓыттары туралы

Ќ±сайынова А.М., кєсіптік білім беру
жєне кадрларды даярлау бµлімніњ бастыѓы

«Білім берудегі басты маќсат — ±лттыќ жалпы адамзаттыќ ќ±ндылыќтар, ѓылым мен тєжірибе жетістіктерініњ негізінде т±лѓаны ќалыптастыру, дамыту жєне кєсіби жетілдіруге баѓытталѓан білім алуѓа ќажетті жаѓдайларды жасау». Кєсіби білім алу саласындаѓы жаѓдай т±раќтанды жєне дамуѓа айќын бет алды. Осы уаќытта кадрларды дайындау 35 кєсіптік оќу орындарында (24 кєсіптік мектепте (лицейлерде) жєне 11 колледжде) ж‰зеге асады, б±л 2000 жылдан — 33 (23 Кєсіптік мектеп (Кєсіптік лицей) жєне 10 колледж) 2 бірлікке (5,7 %) артыќ. Ж±мысшы кадрларды жєне орта буын мамандарын дайындау 36 кєсіп жєне 59 мамандыќ бойынша Кєсіптік бастауыш жєне орта білім берудіњ мамандыќтарын жіктеушіге сєйкес ж‰зеге асады.

Кєсіптік бастауыш жєне орта білім беруді ±йымдастырудыњ желісін т±раќтандыру жєне дамыту бастауыш жєне орта білімге оќитын жастар мен ењбекпен ќамтамасыз етілмеген халыќтыњ ќолы жетуін арттыруѓа м‰мкіншілік береді.

ЌР ‡кіметініњ 2000 ж. 15 мамырындаѓы №721 «Ќазаќстан Республикасындаѓы кєсіптік бастауыш жєне орта білім беру ж‰йесін дамыту туралы» Ќаулысына сєйкес 2005 жылдыњ ќањтарынан бастап кєсіптік бастауыш білім беру ±йымдары облыстыќ бюджеттен ќаржыландыруѓа кµшті.

Мамлют ауданынан басќа барлыќ аудандардыњ аймаќтарында кєсіптік мектептер бар. Аталѓан ауданда 2007 ж. кєсіптік мектеп ќ±рылысы жоспарланѓан.

Экономика саласыныњ бµліктерінде кєсіптік білім беру ±йымдарында кадрларды дайындау мынадай: ауыл шаруашылыќ — 45 %, µнеркєсіп — 1%, ќ±рылыс — 3%, кµлік — 10%, экономика — 8%, білім — 14 %, денсаулыќ саќтау — 6%, ќызмет кµрсету саласы — 9% жєне басќалар — 4%. Аѓымдаѓы жылда кєсіптік мектептерден — 1982 білікті ж±мысшылар жєне колледждерден — 2089 орта буын мамандарын шыѓару к‰тілуде. Берілген т‰лектердіњ саны ауыл шаруашылыќ кадрларына деген ќажеттілікті — 47 %, машина жасауѓа деген ќажеттілікті 2%, ќ±рылысќа деген ќажеттілікті 7%-ѓа ќанаѓаттандырады.

Білім алуды дамыту туралы ЌР «Білім туралы» Зањын ж‰зеге асыру маќсатында кєсіптік мектептердіњ 53 оќушысы жєне колледждердіњ 845 оќушысы мемлекеттік тілде білім алады, б±л жалпы санныњ 11 %-ын ќ±райды.

‡кіметтіњ 09.08.2001 жылѓы №1046 «ЌР ‡кіметініњ 17.05.2000 жылѓы №738 ќаулысына µзгерістер енгізу туралы» Ќаулысына сєйкес 2003 ж. бастап облыстыќ бюджеттен кєсіптік мектептер (лицейлер) оќушыларды ыстыќ аспен тамаќтандыруды ±йымдастыруѓа ќаражат бµлінеді.

Колледждерде мемлекеттік тапсырыс бойынша оќитын оќушыларѓа ай сайынѓы шєкіртаќы тµленеді. Кєсіптік мектептер мен колледждерде оќитын оралмандар отбасынан шыќќан оќушыларѓа, жетім оќушыларѓа єлеуметтік ќолдау кµрсетіледі. Кєсіптік мектептер мен колледждерде — 469 жетім бала оќиды, олардыњ ішінде 254 жетім бала мамандандырылѓан кєсіптік мектептерде оќиды.

Экономикадаѓы жєне ќоѓамдаѓы ќ±рылымдыќ µзгерістер ењбек нарыѓындаѓы µзгерістер ескерілген кєсіптік білім беру мен кадрларды дайындау саласындаѓы жања саясатты дайындауды талап етеді. Осыныњ негізінде ќажет мамандыќтарѓа мемлекеттік тапсырыс берілді, атап µтілсе «машина жасау технологиясы», «топыраќ ќ±рылѓысы», «ѓимараттар мен ќ±рылыстардыњ салынуы мен пайдаланылуы», «информатика жєне есептеуіш техниканы оќыту», «шетел тілі».

2005 жылѓа кєсіптік бастауыш білім беру ±йымдарына 2500 адам ќабылдау жоспарланѓан, оныњ ішінде 1785 бюджеттік негізде. Техникалыќ мамандыќтар бойынша 1355 адам немесе жалпы ќабылдау санынан 54% жоспарланѓан, оныњ ішінде бюджеттік негізде 1155 адам (65%). ¤ткен жылы колледждерге жєне кєсіптік мектептерге техникалыќ мамандыќтарѓа ќабылдау жалпы ќабылдаудыњ 50%-ын ќ±рады. Елбасыныњ 18.02.05 ж. Ќазаќстан халќына Жолдауын ж‰зеге асыру маќсатында техникалыќ жєне ќызмет кµрсету мамандыќтары бойынша білікті кадрларды дайындау кењейтілді.

Шаралар жоспарына сєйкес, кластерлік бастамашылыќты ескеріп, 2005 жылѓа ауыл шаруашылыѓы ‰шін — 560 адам, ж±мыс берушілердіњ ќаражаты есебінен ќ±рылысќа — 75 адам кадрларды дайындау жоспарланып отыр. Осы уаќытта шарттарды жасау бойынша ж±мыс ж‰ргізілуде.

Темір жол кµлігі колледжінде Оњт‰стік Орал темір жолыныњ Петропавл бµлімшесімен жасалѓан шарт бойынша 30 адам оќиды. Келесі жылѓа да жол бµлімшесі ќаражаты есебінен 30 адамды дайындау жоспарланѓан.

Экономика салаларына кадрларды дайындау мєселесіне шешім аймаќтыќ «2003-2005 жылдарѓа арналѓан Солт‰стік Ќазаќстан облысыныњ кєсіптік бастауыш жєне орта білім беруді жањѓырту» баѓдарламасында кµрсетілген.

Кєсіптік мектептерді ќайта ќ±ру бойынша ж±мыстар ж‰ргізілуде. Екінші жыл облыстыќ бюджеттен кєсіптік мектептер мен колледждерді к‰рделі жµндеуге ќаражат бµлінуде (2004 ж. — 32,4 млн. тењге, 2005 ж. — 22 млн. тењге). Оќыту маќсатында 3 ауылдыќ кєсіптік мектептер 2004 жылы ќосымша 1265 га жер жєне 2005 жылы 1 ауылдыќ кєсіптік мектеп 460 га жер алды.

Аѓымдаѓы жылы республикалыќ бюджеттен 17,8 млн тењге 2 ауылдыќ кєсіптік мектептерге µндірістік шеберханаларѓа жабдыќтар алуѓа, сондай-аќ жергілікті бюджеттен ауылдыќ кєсіптік мектептердіњ жатаќханаларына ж±мсаќ м‰кємал алуѓа — 4,93 млн. тењге бµлінген.

Осы уаќытта жања буынныњ компьютерлік техникасымен барлыќ колледждер жєне 24 кєсіптік мектептіњ (лицейдіњ ) 11-і жабдыќталѓан. Интернет ж‰йесіне барлыќ компьютерлік техникасы бар кєсіптік оќу орындары ќосылѓан.

Аќжар ауданыныњ Кєсіптік мектебі ‰ш жылдан бері «Мектеп єлемдік ќоѓамдастыќ орталыѓы» Сорос-Ќазаќстан ќорымен бірлесе ќызмет атќарады. Кєсіптік мектепте 5 компьютерден т±ратын аќпараттыќ орталыќ ќ±рылѓан. Оќу процесінде Интернет ѓалымдыќ желісін кењінен ќолдану ‰шін Интернет-сынып жабдыќталѓан. Интернетке шыѓу Сорос ќорыныњ гранты есебінен ж‰зеге асады. №6 Кєсіптік мектеп µзініњ «Mekter» сайтын єзірледі. Кєсіптік мектеп ЭВМ операторлары курсын µткізеді, халыќќа компьютерлік техниканы ќолдану бойынша ќызмет кµрсетеді. 2004 жылдыњ ќырк‰йегінде №6 Кєсіптік мектеп Сорос ќорыныњ 3 грантын алды.

Кєсіптік мектептер мен колледждердіњ оќушылары ѓылыми-тєжірибелік конференцияларда, облыстыќ, республикалыќ, халыќаралыќ конкурстарѓа ќатысады. «Ауыл шаруашылыѓын механикаландыру» мамандыѓы бойынша барлыќ ресейлік конкурста Солт‰стік Ќазаќстан кєсіптік-педагогикалыќ колледжініњ оќушысы Сергиеня В. теориялыќ білімі бойынша 1 орын алды. Морев И. педагогикалыќ мамандыќтар бойынша ѓылыми жобаларды ќорѓау бойынша республикалыќ конкурста 2 орын алды. ¤нер колледжініњ оќушысы Абдрахманов А. Атырау ќаласындаѓы республикалыќ Махамбет оќуларында 3 ж‰лделі орын алды. №1 Кєсіптік лицейдіњ оќушысы Фид В. республикалыќ «Мамандыѓы бойынша ‰здік «кењ бейінді шебер-ќ±рылысшы» конкурсында 5-інші ж‰лделі орын алды.

Оќу орындарыныњ ќызметін, білім берудіњ мемлекеттік стандарттарын регламенттейтін нормативтік-ќ±ќыќтыќ ќ±жаттама, оќу жоспарлары мен баѓдарламалары барлыќ кєсіптік бастауыш жєне орта білім беретін орындарда бар.

ЌР Білім жєне ѓылым министрлігі біздіњ облыс педагогтары єзірлеген кєсіптік бастауыш білім берудіњ 5 мемлекеттік стандартын бекітті. Облыстыњ 6 кєсіптік мектебі мен 6 колледжінде єзірленген жања оќулыќтарды ќабылдау бойынша эксперименттік алањдар белгіленген.

Оќытушылардыњ біліктілік дењгейін арттыру Республикалыќ білім ж‰йесіндегі біліктілік арттыру институты, облыстыќ Педагог кадрлардыњ біліктілігін арттыру жєне ќайта даярлау институтыныњ негізінде жєне Ресейдіњ жаќын ЖОО-дарында ж‰зеге асады. Курстан — 245 адам µтті. Оќытушылар Омбы, Ќорѓан ќалаларындаѓы республикалыќ конференцияларѓа, семинарларѓа ќатысушылар болып табылады. Бєсекеге ќабілетті ±лт тєрбиелеу жµніндегі Ќазаќстан Республикасыныњ мемлекеттік стратегиясына с‰йене жєне облыстыњ кєсіптік оќу орындары «2005-2010 жылдарѓа арналѓан Ќазаќстан Республикасындаѓы білім беруді дамытудыњ мемлекеттік баѓдарламасында» берілген кєсіптік білім беру саласындаѓы негізгі маќсатты назарѓа ала ±стаздар мен µндірістік оќыту шеберлерініњ кєсіптік біліктілігініњ жетілуіне ерекше кµњіл бµлінеді. Инженер-педагог кадрлар ±жымыныњ жоѓары шыѓармашылыќ ќарымы кез-келген мєселені шешуге ќабілетті. Біздіњ жолымыз єрќашан ашыќ болсын!

Назад Содержание Далее

Новости официального сайта СКО ИПК и ППК

Разработка и сопровождение
Веб-студия IVS